Hayatımı nasıl planlı ve verimli yaşayabilirim?

19 yaşında ebelik 1. sınıf öğrencisiyim. Yıllardır planlı bir insan olmaya çalışıyorum fakat hâlâ bunu tam olarak nasıl yapacağımı öğrenebilmiş değilim. Zamanımı ve hayatımı hakkıyla değerlendirebilmek için planlı yaşamak istedim hep. Ancak bir türlü kendime uygun bir düzen oturtamadım.

Başta yıllık, aylık, haftalık ve günlük şeklinde; genelden özele doğru plan yapmayı denedim. Yıllık planı aylara, ayları haftalara bölmeye çalışırken daha çok stres oldum. Hatta her plan yapmaya çalıştığımda baş ağrısı yaşayacak kadar zorlandım. Bu yüzden sonrasında “en azından sadece haftalık ve günlük plan yapayım” dedim. Fakat bu sefer de uygulama kısmında sıkıntı yaşamaya başladım.

Bir de internet artık hayatımızın çok büyük bir kısmını kuşatmış durumda. İster istemez zamanın önemli bir kısmı orada geçiyor. Bu sebeple günümü nasıl yönetmem gerektiğini, hayatımı nasıl daha planlı ve verimli yaşayabileceğimi öğrenmek istiyorum.

Bu konuda bana nasıl bir yol tavsiye edersiniz?

Planlı yaşamak, bize emanet olarak verilmiş bu hayatı Rabbimizin rızası doğrultusunda değerlendirebilmek adına atılacak önemli bir adımdır. Bu sebeple planlı bir yaşam istemek tabii olduğu gibi, aynı zamanda gerekli de olan bir gayrettir.

Ancak planlı olmak yalnızca plan yapmayı değil, o plana sadık kalabilecek bir iradeyi de gerektirir. Bu noktada sizin de ifade ettiğiniz gibi zaman zaman zorlanmak normaldir. Fakat yapılan planı bir gün dahi uygulamakta sürekli zorlanmak, üzerinde düşünülmesi gereken bir duruma işaret edebilir. Belki de siz, uygulamaya uygun olmayan ya da mevcut yoğunluğunuza uymayan bir plan hazırlamış olabilirsiniz.

Öncelikle plan yapmadan önce bazı sorular üzerinde durmak faydalı olacaktır:

1. Planlarım gerçekten hedeflerimle orantılı mı?

2. Hedeflerimi net bir şekilde belirleyebildim mi?

3. Hedeflerim bana, şartlarıma ve hayatıma uygun mu?

4. Planı gerçekleştirebilmek için zaman, mekân ve imkânlarım elverişli mi?

5. Planı uygulayacak iradeye ve kararlılığa sahip miyim?

Bu soruları çoğaltmak mümkündür.

Plan yapmak, insanın robot gibi yaşaması anlamına gelmemelidir. Buradaki asıl amaç daha kaliteli, daha huzurlu ve daha verimli bir hayat yaşayabilmektir. Bu yüzden plana uygun hareket edemediğinizde umutsuzluğa kapılmak ya da fiziksel rahatsızlık verecek derecede stres yaşamak doğal değildir. Hayatın içinde bizim planlarımız dışında gelişen olaylar vardır. Her şeyi kontrol etmeye çalışmak da hayatın akışına direnmek de doğru olmaz. Örneğin bir gün hastalandığınızda planınızı uygulayamamanız gayet doğaldır. Böyle durumlarda esnek olmayı bilmek gerekir. Aksi hâlde plan yapmak da planlı yaşamak da kişiye yük hâline gelir.

Burada önemli bir ayrımı da unutmamak gerekir: Bahsettiğimiz bu esneklik daha çok nafile ibadetler, akademik hedefler ve dünya hayatıyla ilgili planlar içindir. Farz ibadetler ise esnetilebilecek alanın dışındadır.

Planlı olmanın en önemli yolu, adım adım ilerlemek ve az da olsa devamlı olanı yapmaktır. Bazı hedefleri listenizden çıkarmak gerekse bile, hiç uygulanmayan büyük planlar yerine sürdürülebilir küçük programlar daha gerçekçidir.

Plan yaparken sizin yaşadığınız zorlanmanın bazı muhtemel sebepleri şunlar olabilir:

* Kendinizi yeterince tanımıyor olabilirsiniz.

* Planlarınızı uygulamaya engel olan zihinsel meşguliyetleriniz olabilir.

* Düzenli yaşamaya alışık değilseniz ilk etapta bu size ağır gelmiş olabilir.

* Yapmanız gereken işler fazla olsa da planınız kaldırabileceğinizden yoğun olabilir.

* Planlarınız dışarıdan makul görünse de size özel şartlara uygun olmayabilir.

Bunları artırmak mümkündür. Fakat bu durumu en iyi tahlil edecek kişi önce siz, sonra da size yakın olup hayatınızı bilen ve görüşüne güvendiğiniz bir büyüğünüzdür.

Çözüm adına şu adımlar faydalı olabilir:

* Sizi iyi tanıyan ve İslami yaşantısına, disiplinine güvendiğiniz bir büyüğünüzle planlarınızın hayatınıza uygunluğunu değerlendirebilirsiniz.

* Gerçek meşguliyetlerinizi plana dâhil edip etmediğinizi gözden geçirebilirsiniz.

* Başlangıç için küçük ve ulaşılabilir hedefler belirleyebilirsiniz. Bunları başardığınızı görmek motivasyon sağlar.

Bununla birlikte, planlarınıza sadık kalabilmek için iradenizi de güçlendirmeniz gerekir. Mesela İhya'nın içinde nefis terbiyesiyle ilgili bölümleri okuyabilirsiniz. Ayrıca güvendiğiniz ve size hitap eden kişisel gelişim seminerlerinden de istifade edebilirsiniz.

 

İnternet meselesinde de yine irade konusu karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde internet kullanımı farklı bir boyuta ulaşmış durumda. İnterneti tamamen hayatımızdan çıkarmak gerçekçi bir çözüm değildir; asıl olan kontrollü kullanmayı öğrenmektir. Gerekirse uzmanların önerilerinden faydalanmakta da yarar olabilir. Her insan, kendine uygun bazı yöntemler bularak ekran süresini azaltabilir.

Mesela:

* İşleri mümkünse uzun mesajlaşmalar yerine kısa telefon görüşmeleriyle çözmek

* Her an ulaşılabilir olmak zorunda olmadığımızı kabul etmek

* Uyumadan en az yarım saat önce telefonu tamamen bırakmak

* Sosyal medya kullanımına günlük sınırlar koymak

Bu noktada Peygamber aleyhisselamın şu ölçüsü önemlidir: Kişinin kendisini ilgilendirmeyen şeyi terk etmesi, güzel ahlakındandır. Bu düstur, özellikle sosyal medya ve internet kullanımında güçlü bir ölçü olabilir.

Rabbim yardımcınız olsun. Büyük hedefler sahibi olmayı ve bu hedefler doğrultusunda istikamet üzere yaşamayı nasip etsin. Bu süreçte hedefleri olan, gayretli insanlarla beraber olmak da yolculuğu kolaylaştırabilir.