Yazılı Fetva

Dava açmadan bir hakem belirleyerek işlerimizi çözmemiz doğru olur mu?

512
09.04.2022

Bir ticari ortaklık yaptık. Maalesef işler umduğumuz gibi gitmedi. İki ortak da gidişattan memnun değiliz. Ayrılmaya karar verdik ama mahkemesiz ayrılmamız da zor olacak zannediyoruz. Çok girdili işlerimiz oldu. Devletin mahkemesine gitmeyi düşünüyorduk. Son virüs olayından sonra mahkemelerde belki beş yıl sürer davamız diye biz bir hakem tayin edelim, o bizi sulh etsin dedik. Böyle yapmamız dinen doğru olur mu, o kişi birimizin hakkını ezecek olsa öbürü haram yemiş olur mu? 

İki davalı arasında devlete müracaat etmeden aralarında bir hakem tayin ederek sulh olmaları uygulaması Kur'an kaynaklıdır. Ashab-ı Kiramdan itibaren de vardır. Belki de Müslümanlar arasındaki kardeşliğin devamı için de en gerekli işlerden biridir diyebiliriz. Size şöyle bir özetleme yapabiliriz:

  1. Tartışmalı olan konunuzu çözebileceğine inandığınız ve sizin için ittifak edilebilecek bir ismi hakem olarak belirleyebilirsiniz. Önemli olan, isim üzerinde ittifak etmeniz ve o ismin söz konusu işten anlıyor olmasıdır. Mesela ticari bir meselede bir hocayı hakem yapmanız yerinde olmaz. Ticaretten anlayan biri olmalıdır. Dinen bilinmesi gereken bir ayrıntıyı da o hakem olacak kişi bir bilenden öğrenir.
  2. İki taraf veya taraflar hakem olacak kişide ittifak ettikten sonra hakemden vazgeçme hakları hakemin karar anına kadar geçerlidir. Hakem kararını verdikten sonra taraflardan biri vazgeçemez. Ve hakemin verdiği karar herkesi bağlayıcı olur.
  3. Hakem olarak belirlenen kişi davadan çekilebilir, yenisini bulursunuz. Ya da hakemli süreyi önceden belirleyecek olursanız mesela bir hafta içinde çözülecek şeklinde bir ilke belirlerseniz o süre bittiğinde hakemin görevi de biter.
  4. Hakem belirleme ya da resmi kimliği olmayanların hakemlik yapması dinen konmuş had cezaları, kısas, diyet ve lian gibi konularda olamaz.

Müslümanlar olarak aramızda kul hakkı tartışması bırakmadan ahirete gitmeliyiz. Özellikle birbirimize beddua ettiğimiz konular ahirette hepimizin acısı olacaktır. Buna göre bir samimiyet ve fedakârlık gösterelim. Allah yardımcımız olsun.

Nureddin Yıldız