Yazılı Fetva
Doğrudan satış modeli ile ürün satışı yapmak caiz midir?
122
14.06.2026
İstifade ettiğim ve kalitesinden memnun kaldığım bir mutfak robotu markasının (Thermomix), diğer insanların da bu kolaylıktan faydalanması niyetiyle satış danışmanlığını yapmaya başladım. Ancak bu ürünün satış sisteminin fıkhî açıdan caiz olmadığına dair bazı şeyler duydum.
Yaptığım araştırmalarda ise birbiriyle çelişen görüşlere rastladım; kimi kaynaklar sistemin caiz olduğunu söylerken, kimileri ise buna cevaz vermiyor. Bu durumun fıkhi hükmü nedir?
Bahsettiğiniz satış sisteminin caiz olup olmadığını şöyle değerlendirebiliriz.
İlk olarak, eğer sistemin amacı gerçek bir ürün satışı yapmak yerine, sisteme yeni üyeler kazandırmak ve bu üyelerin giriş ücretleri ya da yaptıkları satın alımlar üzerinden komisyon elde etmekse; yani üst kademedekilerin alt kademedekilerin emeğinden kazanç sağlaması söz konusuysa, bu tür network marketing benzeri yöntemlerin caiz olmadığına dair görüşler bulunmaktadır.
İkinci olarak ise, ürünlerin doğrudan tüketiciye satıldığı sistemler, yani doğrudan satış modeli söz konusudur. Bu modelde belirli şartlar sağlandığında satış caiz kabul edilebilir. Sizin bahsettiğiniz satış danışmanlığı sistemi, doğrudan satış modeline daha yakın görünmektedir. Ancak burada da alt üyelerin yaptığı satışlardan, üstte bulunan kişinin herhangi bir emek harcamadan prim alması gibi bir durum olmamalıdır.
Bununla birlikte, satışını yapacağınız ürünün helal olması gerekir. Eğer ürün helal değilse ya da faizle çalışan bir firmaya aitse, bu işi yapmak caiz olmaz. Yine de bu yoldan kazanmayı denememenizi tavsiye ederiz.
BENZER FETVALAR