Evli kız çocuğunun anne babasına hizmet sorumluluğu erkek kardeşi ile aynı mıdır?

SORU

Evli bir kız çocuğunun anne ya da babasına hizmet sorumluluğu erkek kardeşi ile aynı mıdır?


CEVAP

Şöyle anlayabilirsiniz:

  1. Çocukların anne babalarının veya birinin hizmetini görmesi, onların isteklerini yerine getirmesi dinen farz-ı kifaye görülmüştür. Farz-ı kifaye şu demektir: O hizmet yapılacaktır. Hizmeti yapmak da erkek veya kız çocuklarının üzerine aynı oranda bir farzdır. Çocuklardan birisi bu görevi yerine getiriyorsa diğerlerinden sorumluluk düşer. Hizmeti yapan hem farzı yerine getirir hem sevap kazanır. Diğer çocuklar ise farzı terk etmedikleri için günaha girmezler ama sevaptan da mahrum kalırlar.
  2. Baba veya annenin çocuklardan yapmalarını istediği şey dinen günah bir şey ise yapmaları gerekmez. Yapmayınca da isyan etmiş olmazlar.
  3. Çocukların evli veya bekar olmaları bu hükmü değiştirmez.
  4. Kadın çocuk evli ise anne babasının hizmetini görmek için eşinden izin ister. Eşi zulüm mantığı ile izin vermiyorsa acil bir hizmet için izin alması gerekmez.
  5. Hizmete konu olan şey mal vermek şeklinde ise kızın da malı varsa erkek kardeşleri gibi vermek zorundadır.
  6. Kardeşlerden biri veya birkaçının hizmetten geri durup günaha girmeleri diğerlerinin yükünü hafifletmez. Diğer ibadetler gibi herkes kendi sorumluluğunu yerine getirmekle yükümlü kabul edilir.
  7. Kız veya erkek çocuklardan birinin dinen kabul edilebilir bir özrü bulunması mesela engelli olması, onun engeli kadar bu hizmetten sorumluluğunu düşürür.
  8. Kız çocuklarının uzak şehirlerde olması, ağır aile şartları altında eziliyor olması gibi durumlarda sorumluluk diğer kardeşlere yüklenebilir.
  9. Anne baba hizmeti erkek çocuğun üzerine yüklenmiştir şeklindeki örf bir noktaya kadar kabul edilebilir. Kız çocuğunu veya çocuklardan birini bu hizmetten muaf tutacak bir örf ise kabul edilemez.
  10. Özellikle kız çocuklarının veya çocuklardan birinin anne babanın sağlığında hizmetinden mahrum olması, kazınması gibi durumlar anne babanın ölümünden sonra mirasından mahrum edilmesi ile cezalandırılamaz. Anne babaya hizmet kendi başına bir ibadettir. Bu ibadet mirasta ayrıcalık veya fazla pay türünden bir hak doğurmaz. Mirası engelleyen tek engel din farkıdır. Çocuklardan biri din farkı ile yaşadı ise onun miras hakkı olmaz.
FETVAYI CEVAPLAYAN
Nureddin Yıldız
Kimdir?
Hadislerle Kadın (2 Cilt Takım) - İşretü'n-Nisâ