Küçük yaştaki çocuğun hafızlık süreci nasıl planlanmalıdır?

Ben Konya’dan yazıyorum, 30 yaşındayım. Üç küçük evladım var. En büyüğü 6.5 yaşında ve şu an 4-6 yaş Kur’an kursuna gidiyor. Okumayı biliyor, Kur’an-ı Kerim’i de seri bir şekilde okuyabiliyor. Öğretmeni, kızımın algısının açık olduğunu, hızlı ezber yaptığını ve hafızlık yapabilecek potansiyele sahip olabileceğini ifade etti.

Yaklaşık 4 gün boyunca okula giderken öğretmeniyle birkaç gün kısa bir araba yolculuğu yaptı (3-4 dakikalık bir mesafe). Bu süreçte sadece yolda tekrar ederek Tîn Suresi’ni ve Kadir Suresi’ni ezberlemiş. Bunun üzerine öğretmeni de bu yönünü geliştirmek gerektiğini söyleyince, biz de çevremizle birlikte “Acaba hafızlık için uygun olur mu?” diye istişare etmeye başladık.

Nureddin hocamın da 10 yaşından önce tavsiye etmediğini, bu konuda bir hocanın birebir değerlendirmesinin daha doğru olacağını söylediğini dinlemiştim. Ancak açıkçası bu konuda yönlendirme yapabilecek bir çevremiz bulunmuyor.

Eğer hafızlık için erken bir dönemse, en azından Kur’an dili (Arapça) öğrenmeye başlaması uygun olur mu diye de düşünüyoruz. Eşim Arapça dersleri alıyor, kızım da bazı kelimelere ve dinleyerek öğrenmeye oldukça ilgili.

Bu konuda sizin tavsiyenizi almak isterim. Ayrıca Konya’da bu yönde bir eğitim ortamı veya yönlendirebileceğiniz bir yer var mı?

Öncelikle Rabbimizden evlatlarınız için afiyet dileriz. Rabbim onları sizler için göz aydınlığı kılsın.

Çok güzel bir niyetle yola çıkmışsınız. Çocuklarınızı daha küçük yaştayken Kur’an ehli olarak yetiştirme gayretiniz ve bu konuda ilk tavsiyeyi alır almaz istişare ederek, gerekli araştırmaları yaparak karar verme çabanız; Allah’ın izniyle rahmetini, yardımını ve bereketini üzerinize çekecektir.

Kur’an-ı Kerim ile çocuklarımızın buluşması, aşama aşama ilerlemesi gereken bir süreçtir. Mesela bir çocuk beş yaşındayken bir sayfayı hatasız okuyabiliyorsa, bu önemli bir aşamanın kaydedildiğini gösterir.

Öncelikle şunu ifade edelim ki, çocuğun hafızlığa başlama yaşıyla ilgili kesin bir yaş belirtmek mümkün değildir. Her çocuğun zekâsı, kabiliyeti ve gelişim süreci farklıdır. Kimi çocuk için beş yaş hafızlık açısından uygun olabilirken, bazı çocuklar için on yaşından önce hafızlık yapmak sağlıklı veya mümkün olmayabilir.

Hafızlığa başlamak için uygun yaş her çocukta farklılık gösterir. Hatta hafızlığa başlama süreci yirmili yaşlara kadar devam edebilir. Sonrasında da hafızlık yapılamaz diye bir durum yoktur; ancak yaş ilerledikçe sürecin bir miktar zorlaşması söz konusu olabilir.

Bu nedenle her çocuk için hafızlığa başlamak adına en uygun yaşın tespit edilmesi gerekir. Bu konuda sağlıklı karar, uzun yıllar hafız yetiştirmiş tecrübeli bir hoca ve uzman bir psikologla verilmelidir.

Bu konuda zorluk yaşadığınızdan bahsetmişsiniz. Bu sebeple, evladınız hakkında karar vermeden önce hafız yetiştirmeye ehil, bu vazifeyi Allah rızasına vesile bir amel olarak gören, liyakatli bir hoca arayışında olmanızı tavsiye ederiz.

Eğer bu vasıflara sahip bir hoca, evladınızın yaş ve zekâ bakımından hafızlığa uygun olduğu kanaatine varır ve siz de çocuğunuzun psikolojik olarak bu sürece hazır olduğunu düşünürseniz, hafızlık sürecini başlatabilirsiniz.

Bu durumda size bazı tavsiyelerimiz olacaktır:

* Hafızlık öncesinde mutlaka bir hazırlık süreci bulunmalıdır. Bu süreç, çocuğunuzun gidişatı hakkında sizlere fikir verecektir.

* Eğer bu süreçte olumsuzluklarla karşılaşırsanız, çocuğunuzun henüz küçük olduğunu ve ilerleyen yaşlarda da hafızlık yapabileceğini unutmamalısınız.

* Hatta hafızlık yapmasa bile Kur’an ehli bir evlat yetiştirmenin, hafız bir evlat yetiştirmekten daha öncelikli ve daha önemli olduğunu daima hatırınızda tutmalısınız.

Hafızlık ortalama iki yıl içerisinde tamamlanabilecek bir iştir. Ancak siz daha uzun bir süreye kendinizi hazırlamalı ve en önemli hedefinizin, çocuğunuzu kaybetmeden, Kur’an-ı Kerim’den kopmayan bir birey olarak yetişmesini sağlamak olduğunu unutmamalısınız.

Hafızlığın mümkünse bir kurumda veya ehil bir hocanın yanında, ev ortamının dışında yapılması daha faydalı olacaktır.

Çocuk hafızlık yaptığı süreçte arkadaşlarıyla vakit geçirebileceği ortamlarda da bulunmalıdır. Hafızlık yapıyor diye onu hayattan soyutlamak doğru değildir. Çocukluğunu yaşayabileceği bir ev ortamı ve oyun oynayabileceği arkadaş çevresi mutlaka olmalıdır. Bu konuda dengeli ve orta bir yol bulunmaya çalışılmalıdır.

Normal şartlarda zekâ ve kabiliyeti yeterli olan bir çocuk, on yaşından önce, hatta okul dersleriyle birlikte hafızlık sürecini yürütebilir. Ancak bunun her çocuk için geçerli olmadığı unutulmamalıdır. Hatta bu konuda başarılı olabilecek çocukların sayısının az olduğu da söylenebilir. Bu nedenle bireysel değerlendirme büyük önem taşımaktadır.

Bu süreçte çocuğunuzun hafızlık konusunda örnek alabileceği kişilerle bir arada bulunmasını sağlamak, olumsuz örneklerden ise mümkün olduğunca uzak tutmak faydalı olacaktır.

Süreci başlattıktan sonra işler planladığınız gibi gitmeyebilir. Böyle bir durumda üzülmemeli; asıl amacın Kur’an ehli bir nesil yetiştirmek olduğunu unutmamalısınız.

Bu süreçte sizin duanız, aile olarak sergilediğiniz tutum ve destek çok önemlidir. Yorulacağınız, zorlanacağınız günler olması da muhtemeldir. Bunu sürecin doğal bir parçası olarak görmeli; dua, güzel bir çevre, iyi örnekler ve ehil bir hocadan destek almayı ihmal etmemelisiniz.

Eğer evladınızın henüz hafızlığa hazır olmadığı kanaatine varırsanız, Arapça eğitimi konusunda da, yukarıda zikredilen hususları göz önünde bulundurarak bir kurumda veya online olarak eğitim almasını sağlayabilirsiniz.

Önemli olan, çocuğunuzu sıkmadan; onu ne Kur’an’dan ne de Arapçadan soğutmadan bu süreci yürütmektir.