Yazılı Fetva

Fıkıhçıların aynı konu üzerinde farklı görüş bildirmelerine nasıl bakmalıyız?

673
20.01.2021

Fıkıhçıların farklı görüşler belirtmesine karşı biz nasıl davranabiliriz? Aynı konuda üç ayrı kişi üç ayrı görüş belirtebilmektedir.

Fıkhın özünde farklılığa uygunluk vardır. Bunda da din açısından bir sakınca yoktur. Fıkıh Kur'an veya hadis değildir, ehlinin yaptığı içtihatlardır umumu itibariyle. Ve fıkıhtaki ihtilafta bir yolla uzak durmak ama gereğinden kopmamak müstehaptır. Müslüman, fakihler ihtilaf ediyor diye çelişki içinde kalmak, bir öyle bir böyle düşünüp yapmak durumunda değildir.
Fıkıhtaki farklılıklardan uzak durmak için:
a. Takvaya en uygun olan tercih edilebilir.
 
b. Söz sahiplerine bakılıp daha kalbî kimliği olan tercih edilebilir.
 
c. Harama ruhsat veren ve ruhsat vermeyen iki farklı görüş olduğunda haramdan uzak tutan tercih edilebilir. Aynı şekilde farzdır diyenle değildir diyen arasında farzdır diyen tercih edilebilir.
 
d. Sahabeden itibaren bu zamana gelen seyir içinde daha eskilere ait olan görüş daha yeni olana göre tercih edilebilir.
 
e. Muteber kabul edilen mezhep imamlarından birinin görüşü ilke olarak benimsenerek farklılıktan uzak kalınabilir.
 
f. Müslüman bir yöneticinin tercihi ilke olarak kabul edilerek uzak kalınabilir.
Genel olarak farklı fıkıh içtihatları ile karşılaşanlar için hangisini alsam sorularına böyle bir cevap verilmektedir. Elbette kişi, keyfiliği değil de dinine daha sıkı bağlı kalmayı amaç ediniyorsa. Gevşek bir nokta arayan için tercih zaten nefsin hoşuna gidenden yana olacaktır.

Nureddin Yıldız