Hadislerde geçen zaman ifadelerinin günümüzdeki karşılığı nedir?

SORU

Hadislerde geçen ‘gün, saat, seher…’ gibi zamanı gösteren ama bugün takvim ve saatle kullandığımız ifadeler tam olarak neyi gösteriyor?

CEVAP

Peygamber aleyhisselam zamanında bugünkü ifadelerin yaklaşık olarak benzeştiğini ama aynı limitleri göstermediğini söyleyebiliriz. O gün kullanılan bugün kullanmadığımız, bugün kullanılan ama o günlerde bilinmeyen ifadeler olabilir. Yoğunluklu olarak kullanılan ve zamana ait bölümleri belirleyen bazı ifadeleri şöyle özetleyebiliriz:

اليوم

Gece ve gündüzü toplayan zaman diliminin bütünü.

النهار

İkinci fecirden güneşin batışına kadar olan zaman dilimi, gündüz. Bugünküne benzer bir şekilde günü yirmi dört saate bölen bazı rivayetlere de rastlayabiliriz.

الفجر-الصبح-الصباح

Sabahtan öğleye kadarki zaman isimleri. Fecr ilk aydınlık vakti. Sabah günün ilk vakitleri. (Yaklaşık bu anlamları ifade etmek için ya da bir şeyi ilk vaktinde yapmak anlamında şu kelimeler de kullanılır: البكور-الغداة-الغدوة)

الشروق-الاشراق-الاسفار

Sabaha en yakın vakte الاسفار denir. Güneşin doğma anına da الاشراق denir.

الضحي

Güneşin doğduktan sonra yükselmeye başlaması anı, yaklaşık olarak doğduktan bir iki saat sonrası.

الظهر

Güneşin en yoğun parlak olduğu anı. Bunun bir miktar sonrasına الهاجرة denmektedir.

الرواح

Öğlen vaktinden geceye kadar olan vakit için kullanılır.

العصر

Güneşin kızarmaya başladığı ve batımına yakın saat dilimi.

العشِي

İkindiden sonraki akşama kadar olan zaman.

الغروب

Güneşin batma anı. Akşam namazı ve iftar vakti.

المساء

Sabah için kullanılan deyimin akşam için kullanılanı.

العشاء- العتمة

Gecenin ilk karanlık anı.

السحر

Gecenin sonu, fecirden önceki zaman dilimi.

آناء الليل

Gecenin saatleri, gece boyu anlamında…


FETVAYI CEVAPLAYAN
Nureddin Yıldız
Kimdir?
Hadislerle Kadın (2 Cilt Takım) - İşretü'n-Nisâ

FETVA ETİKETLERİ

hadis zaman