İrademi nasıl güçlendirebilirim?

İrademi nasıl güçlendirebilirim? Mesela yemek konusunda kendimden istediğim şey, sünnete uygun bir şekilde yemek yemek. Midenin üçte birinin yaklaşık iki su bardağı kadar olduğunu öğrendim. Günlük iki öğün yemeyi ve her öğünde sadece bu kadarla yetinmeyi hedefliyorum. Ayrıca gün içinde gidip gelip sürekli bir şeyler atıştırmak istemiyorum. Hayatımda bazı sabit düzenler olsun, istikrarlı şekilde devam ettirebildiğim alışkanlıklar oluşsun istiyorum. Günlük olarak hangi konularda istikrar sağlamaya çalışmalıyım? Bir de nefsimi terbiye etmeyi çok istiyorum. Nefsimi nasıl terbiye edebilirim?

İrade sahibi olmaya çalışmak, hemen her insanın mücadele ettiği bir konudur. Âlimler dahi bu hususta hayatları boyunca gayret etmişlerdir.

İlk olarak şunu bilmek gerekir ki, kendimizi çok sıkarak bu süreci sağlıklı yürütmek çoğu zaman mümkün olmaz. Nefis terbiyesini yalnızca belli alanlara indirgemek de doğru değildir. Her insan, fıtratına uygun bir hayat yaşadığında huzur bulabilir. Kendi sınırlarımızı aşan ve devamlılığı zor olan planlarla yola çıkmak, insanı yarı yolda bırakır. Nebevî tavsiyeye uyarak az da olsa devamlı olacak şekilde bir plan belirlemek ve adım adım ilerlemek daha sağlıklıdır. Kendi bedenimizin ihtiyaçlarını karşılamadan günlük hayatı çekilmez hâle getirmekten de kaçınmak gerekir.

Herkesin yemek ve su ihtiyacı birbirinden farklı olabilir. Belli sağlık durumları sebebiyle herkes için uygun olan bir beslenme şekli, bazı kişiler için uygun olmayabilir. Bu sebeple belirli kalıpların dışına çıkmayı adeta haram gibi görmek doğru değildir. Böyle bir beslenmeyi olmazsa olmaz kabul etmek de doğru olmaz. Bunun doğuracağı olumsuz sonuçlar daha yıkıcı olabilir. Burada ölçüsüzce yemek sakıncasızdır demiyoruz; sadece tek bir beslenme biçimini mutlak doğru kabul etmek yanlıştır diyoruz. Aksi hâlde insan farkında olmadan kendine zulmedebilir. Sizin ifadelerinizden de zayıf yapılı biri olduğunuz anlaşılıyor. Bu sebeple yemek konusunda endişe duyacak derecede çok yediğiniz izlenimi oluşmuyor.

Bu nedenle yemek hususunda aşırıya kaçmamak ve sünnete uygun yaşamaya gayret etmek adına, kendinizi tanımalı; sağlığınızı da göz önünde bulundurarak doymadan fakat yeterince yemeye dikkat etmelisiniz.

Hayat için doğal olmayan, insanı zorlayacak katı bir planınız olmamalı. Bu, kendinizden taviz vermek anlamına gelmez. Ancak hayat her zaman aynı şekilde yaşanabilecek bir alan değildir. Mesela boş muhabbetten ve vakit israfından uzak duracağız diye kimseyle yarım saatten fazla görüşmemek gibi bir kural koymayız. Kimi zaman ailemize karşı sorumluluklarımız bunu gerektirir ve niyetimize göre onların yanında bulunmak dahi ibadet olabilir. Kimi zaman da itikâfa girer, yalnızca Rabbimizle baş başa kalırız. Bunu tek bir formüle indirgemek gerçekçi, doğal ve uygulanabilir değildir.

Hayat inişli çıkışlıdır. İmtihanlar, insanın dinlenme ihtiyacı, çevresinin ona olan ihtiyacı, hüzünlü zamanlar, sevinçli günler… Bunların her birinde aynı şekilde yemek yemek, aynı süre konuşmak veya aynı ölçüde vakit ayırmak mümkün değildir. Olması gereken de bu değildir. Nefis terbiyesi yapmak, hayattan soyutlanmak anlamına gelmez. Rabbimiz, uyuduğumuz anda dahi bize ibadet sevabı verebilen bir Rabdir. Niyetimizi düzgün aldığımızda, hayatın içindeki birçok şey ibadete dönüşebilir. Bu şuurla hareket etmek her şeyi daha anlamlı hâle getirir.

Dengeyi bulmak adına Peygamber aleyhisselamın hayatına sık sık müracaat etmeliyiz. O hem cihada gitti hem ailesiyle hoş vakit geçirdi. Hem bir hurmayla günü geçirdi hem de dost meclisinde et yediği günler oldu. Hayat budur. Müslümanca tavır da Peygamber aleyhisselama benzemeye çalışarak, kendimizi yıpratmadan, kulluktan tat alarak yaşamaktır.

Hayatınızda istikrarlı olmak istemeniz konusuna gelince; günlük yapılacaklar listesi kişiden kişiye değişebilir. Ancak genel olarak şu başlıklar faydalı olabilir:

 

* Namazları ilk vaktinde kılmaya gayret etmek

* Kur’an tilavetine az da olsa her gün devam etmek

* Sünnette geçen zikirleri yavaş yavaş hayatımıza yerleştirmek

* İlim öğrenmek 

* Salih bir çevre edinmeye çalışmak

Hayatımızda bazı rutinler oluşturmak, irade sahibi olmak için güzel bir adımdır. Mesela Kur’an’ı her gün benzer vakitlerde okumaya çalışmak gibi. Fakat bu mümkün olmadığında da tamamen vazgeçmemek gerekir. Hayat şartları her zaman buna müsait olmayabilir. Vazgeçmek ise şeytanın kazancı olur. Düşsek de yeniden kalkmak ve devam etmek, müminin düsturu olmalıdır. O vakitte olmadıysa başka vakitte yapılabilir. O gün olmadıysa ertesi gün mutlaka telafi edilmeye çalışılır. Güneş bile her gün aynı saatte doğmuyor.

Dinimizi tanıdıkça, özellikle Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin hayatında dinimizin pratik hâlini gördükçe, O’nu daha iyi tanıdıkça; daha doğal, zamanın hakkını veren ve fırsatları değerlendirmeye çalışan bir kul olmayı öğreniriz inşallah.

Rabbim yardımcınız olsun. İbadet hayatımızdan tat almayı, kullukta dengeyi ve istikameti bizlere kolaylaştırsın.