Yazılı Fetva

Kaza kurşunun verdiği zararda diyet ödenir mi?

567
29.07.2022

Hocam oğlumla beraber bir düğüne katıldık. Düğünde silah atışı yapılırken akrabalarımızdan birinin silahından çıkan mermi oğluma isabet etti. Mermi omurgayı zedeledi. Oğlumun belden aşağısı felç oldu. Bunun sonucunda yürüme, ayakta durma, idrara çıkma kabiliyetini kaybetti. Doktorlar iyileşme ihtimalinin de olmadığını söylediler. Benim oğlum için diyet almam caiz olur mu ve ne kadar diyet alabilirim?

Allah Teâlâ size ve oğlunuza afiyet versin, sabır versin.

Bunun adını kaza ile insana zarar verme olarak koyabiliriz. İnsana zarar vermenin de bir diyeti vardır. Bu diyeti almak ise zarar görenin hakkıdır. Bunu affedebilir ama almasında da hiçbir sakınca yoktur. Son zamanlarda ateşli silahların bu kadar sorumsuzca kullanılmasına karşı bir tedbir olarak bu tür kazalarda muhakkak diyet ve benzeri müeyyideleri kullanmak, müsamaha göstermemek gerekir diye düşünürüz.

Kaza ile öldürme durumu olduğunda buna takdir edilen cezaya yani kaza ile insan öldürmeye takdir edilen cezaya DİYET deriz. Diyet bugünkü rakamlarla 4250 (dört kilo iki yüz elli gram) gram altındır. Kaza öldürme ile değil de sakat bırakma ile sonuçlanırsa bunun cezasına da ERŞ adı verilir. Erş söz konusu olduğunda da durum şöyledir:
İnsan bedeninde tek olan organlardan (mesela burun) birine zarar verilip kullanılamaz duruma getirildiğinde bunun erşi diyetin tamamıdır. Yani 4250 gram altındır. (Dil, cinsel organ, idrar yolu… gibi organlar tek olduğu için hükmü böyledir.)

Bedende iki adet olan organlardan (göz, kulak… gibi) ikisi de giderildiğinde tam diyet, biri giderildiğinde diyetin yarısı verilir.

Omurga gibi yürümeyi, idrarı ve benzeri organları, işlemleri gerçekleştirmeyi sağlayan organa zarar verildiğinde ise tam diyet alınır.

Akıl gibi pek çok fonksiyonu aynı anda etkileyen organın kaybolması da tam diyettir.

Tam diyet gerektiren organlardan birden çoğu aynı anda zarar görüp işlevsiz hale gelmesi durumunda diyet de zarar gören organ sayısı kadar çoğaltılabilir. Mesela omurgayı bir organ cinsel organı da bir organ kabul ettiğimizde ikisi de o kazada zarar gördü ve işlevsiz duruma geldi ise diyet iki kere alınacak demektir.

Nureddin Yıldız