Yazılı Fetva

Borçlunun ödeyemediği borcunu zekât yerine sayabilir miyiz?

579
31.12.2021

Bana borcu olan bir akrabam zor durumda idi. Benim de vereceğim zekâtım vardı. Onun ihtiyacını görecek kadar kısmını zekât olarak ona vermek istedim. Ve ona borcunu zekâtımdan düştüğümü söyledim hem o borçtan kurtuldu hem ben zekât verdim diye düşünüyorum. Yaptığım doğru mudur?

Borcu düşürmeniz yani sendeki alacağımı iptal ettim demeniz isabetlidir ve güzel bir iştir ama bunu vermeniz gereken zekât ile yapmanız yanlıştır. Fukahanın önemli bir bölümü önceden gerçekleşmiş bir alacağı zekâttan düşmenin yani verilmesi gereken zekâtı alacağa saymanın caiz olmayacağını belirtmiştir. Ancak şöyle olabilirdi: Siz vereceğiniz zekâtı borçluya verirdiniz o da size olan borcunu öderdi. Caiz olan böylesidir. Bir ibadet muhakkak niyetle yerine getirilebilir. Siz borç verirken zekât diye niyet etmemiştiniz. Sonradan onu yani borcu zekâta çeviren bir niyet yapamazsınız. Bunun bir benzeri bugün kılamadığınız sabah namazının yerine mesela önceki kıldığınız bir sünneti saydırmak gibi olur. Özet olarak şunu söyleyebiliriz: Zekât ancak verilecek malı fakire temlik ederek (temlik, ona ait hakka dönüştürmek) yerine getirilebilir. Böyle bir uygulamada o anda fakire verilen bir şey yoktur.

Nureddin Yıldız